محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

345

تحفه خانى ( فارسى )

بدتر از خناق است و سبب او امتلاى بدن است از خون و بسيار خوردن شيرينيها و گوشتها و خوردن شراب و ترك استفراغ در مدتها و علامت اين علت آنست كه از بيرون حلق از گوش به گوش ديگر سرخى هلالى ظاهر شود و سيلان لعاب دائمى از دهن و صاحبش چاويدن و فروبردن غذا نيست و اگر در فروبردن مبالغه كنند از هر دو منخر او بيرون مىآيد و قادر بر تكلم نيز نيست و جحوظ عين او را لازم است كه مراد بيرون آمدن چشم بجانب بيرون و علاج او فصد قيفال است و اخراج خون بحسب واجب و قوت و غرغره برب شاهتوت و آب كشنيز تر و آب برگ عنب الثعلب و عدس مطبوخ و فلوس خيارشنبر هر روز بكرات و مرات كثيره كه بيش از پنجاه نوبت باشد زيرا كه اين تدبير را در خلاصى تجربه كرده‌اند اگر قوت باشد و نحافت بدن نباشد اعاده فصد ثانيا و ثالثا بايد كرد كه اگر تدبير را تاثيرى هست كشايش در تخليص ازين مرض ازين بابست و تليين طبيعت به آب فواكه و بمطبوخ و يا نقيع او بايد كرد و اگر از ملينات چيزى فرونتواند برد سعى در حقنه بايد كرد و ابتدا از لينه بايد كرد و حقنه لينه و حاده چنانچه مذكور شد و اگر كار عليل بتواتر نفس انجامد و شدت اختناق البته سعى در نهادن ضمادات جاذبه از خارج خلق بايد كرد و در امر اين علت اهمال نبايد كرد زيرا كه اين علت بدترين خناقهاست و بايد كه لحظه لحظه بماء الشعير غرغره كند و به آب انار ترش با قدرى سركه نيز غرغره مفيد است چنان كه سابقا در خناق مذكور شد و اگر از چهار روز گذرد اميد انفجار ماده است زيرا كه اكثر اورام درين مدت نضج مىيابد و درين حين كه گمان نضج باشد به مثل شير و لعاب حلبه و لعاب تخم مرو و يا خمير ترش در شير حل كرده بنهد